Bệnh chàm có lây không? Sự thật cần biết để tránh hiểu lầm

Khi da xuất hiện các mảng đỏ, khô ráp, ngứa ngáy hoặc bong tróc, nhiều người dễ rơi vào tâm lý lo lắng, thậm chí tự cô lập vì sợ ảnh hưởng đến người xung quanh. Những băn khoăn về mức độ an toàn và nguy cơ lan truyền của tình trạng da này khiến không ít người cảm thấy hoang mang.

Bệnh chàm có lây không? 

Bệnh chàm hoàn toàn không lây qua tiếp xúc, không lây khi chạm vào da người bệnh, không lây qua mồ hôi, không lây qua dùng chung đồ cá nhân, không lây qua đường hô hấp hay ăn uống.

Lý do là vì chàm không do virus, vi khuẩn hay nấm gây ra, mà chủ yếu liên quan đến:

• Cơ địa da nhạy cảm.
• Dị ứng.
• Yếu tố miễn dịch.
• Mất cân bằng hàng rào bảo vệ da.
• Di truyền.

Do đó, bạn có thể hoàn toàn yên tâm khi sinh hoạt, làm việc hoặc tiếp xúc gần với người bị chàm.

Vậy tại sao bệnh chàm lại lan rộng trên da?

Dù không lây, nhưng chàm có thể lan rộng từ vùng này sang vùng khác trên cùng cơ thể, khiến nhiều người hiểu nhầm rằng bệnh “lây lan”.

Một số nguyên nhân khiến chàm lan rộng:

• Gãi nhiều, làm vỡ hàng rào da khiến viêm lan sang vùng lân cận.
• Dị ứng - kích ứng tiếp tục tồn tại, vùng da mới tiếp tục phản ứng.
• Chăm sóc da không đúng cách, da thiếu ẩm, bùng phát rộng hơn.
• Thời tiết lạnh, hanh khô làm da khô nặng, xuất hiện thêm tổn thương.
• Stress kéo dài, cơ thể tăng phản ứng viêm, triệu chứng lan mạnh.

Điều này không phải “lây”, mà là da đang phản ứng mạnh hơn trước các yếu tố kích thích.

Nguyên nhân gây bệnh chàm

Bệnh chàm không xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất mà là sự kết hợp của nhiều yếu tố khác nhau. Một số nguyên nhân phổ biến gồm:

• Cơ địa da nhạy cảm: Lớp bảo vệ da yếu khiến da dễ mất ẩm và phản ứng mạnh với các yếu tố bên ngoài.
• Dị ứng: Thực phẩm, mỹ phẩm, phấn hoa, lông thú hoặc kim loại có thể gây kích ứng và làm chàm bùng phát.
• Di truyền: Người có bố mẹ hoặc anh chị em mắc chàm, hen suyễn hoặc viêm mũi dị ứng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
• Thời tiết: Trời lạnh, hanh khô làm da mất nước nhanh chóng, dễ gây nứt nẻ và ngứa.
• Căng thẳng: Stress kéo dài làm giảm sức đề kháng của da, khiến triệu chứng nặng hơn.
• Chăm sóc da sai cách: Tắm nước nóng, dùng xà phòng mạnh, gãi nhiều… đều làm hàng rào da tổn thương và bệnh dễ tái phát.

Hiểu rõ nguyên nhân giúp bạn bớt lo lắng về vấn đề bệnh chàm có lây không và tránh nhầm lẫn với các bệnh truyền nhiễm.

Dấu hiệu nhận biết bệnh chàm

Bệnh chàm có thể xuất hiện ở tay, chân, mặt, cổ, mí mắt, khuỷu tay, đầu gối…

Dấu hiệu phổ biến:

• Da khô, bong tróc.
• Ngứa nhiều, đặc biệt về đêm.
• Da đỏ, sần, đôi khi chảy dịch.
• Xuất hiện vảy da hoặc mảng dày.
• Da sẫm màu nếu bệnh kéo dài.

Đặc biệt, triệu chứng dễ nhầm với:

• Viêm da tiếp xúc
• Nấm da.
• Vảy nến.

Do đó, chẩn đoán đúng rất quan trọng để điều trị hiệu quả.

Cách điều trị bệnh chàm an toàn và hiệu quả

Dưỡng ẩm – bước quan trọng nhất

Dưỡng ẩm giúp phục hồi hàng rào bảo vệ da, giảm khô ráp và cải thiện tình trạng ngứa. Đây là nền tảng trong mọi phác đồ điều trị chàm.

Bạn nên ưu tiên các sản phẩm chứa:

• Ceramide.
• Glycerin.
• Hyaluronic acid.
• Petrolatum hoặc Vaseline.

Cách sử dụng:

• Thoa 2 - 3 lần mỗi ngày.
• Thoa ngay sau khi tắm để khóa ẩm tốt nhất.

Tắm và vệ sinh da đúng cách

Tắm đúng cách giúp hạn chế kích ứng và giữ độ ẩm tự nhiên cho da:

• Dùng nước ấm vừa, tránh nước quá nóng.
• Thời gian tắm 5 - 10 phút.
• Lựa chọn sữa tắm dịu nhẹ, không hương liệu.
• Không chà xát mạnh khi tắm.
• Lau khô bằng khăn mềm, thấm nhẹ lên da.

Sử dụng thuốc theo hướng dẫn bác sĩ

Tùy vào mức độ bệnh, bác sĩ có thể chỉ định:

• Thuốc bôi corticosteroid: Giúp giảm viêm nhanh.
• Thuốc bôi ức chế miễn dịch: Tacrolimus hoặc Pimecrolimus, phù hợp vùng da mỏng.
• Thuốc kháng histamine: Giúp giảm ngứa, nhất là về đêm.
• Kem hoặc thuốc kháng viêm: Hỗ trợ làm dịu vùng da tổn thương.

Lưu ý: Không tự ý sử dụng thuốc mạnh hoặc kéo dài hơn thời gian bác sĩ hướng dẫn để tránh tác dụng phụ.

Điều chỉnh lối sống

Thói quen sinh hoạt lành mạnh giúp cải thiện triệu chứng từ bên trong cơ thể:

• Ngủ đủ giấc và giữ lịch sinh hoạt đều đặn.
• Giảm căng thẳng bằng thiền, yoga hoặc vận động nhẹ.
• Uống đủ nước mỗi ngày.
• Mặc trang phục cotton thoáng mát, hạn chế chất liệu thô cứng.
• Sử dụng máy tạo ẩm khi thời tiết hanh khô.

Tránh các yếu tố kích ứng

Đây là bước quan trọng để ngăn bệnh bùng phát:

• Tránh dùng xà phòng hoặc chất tẩy rửa có tính mạnh.
• Không gãi dù rất ngứa để tránh trầy xước và nhiễm trùng.
• Hạn chế hải sản, đồ cay nóng nếu bạn từng dị ứng.
• Không thử mỹ phẩm mới lên vùng da đang viêm hoặc nhạy cảm.

Bệnh chàm có lây không? Câu trả lời là không. Đây là tình trạng viêm da mạn tính do cơ địa và các yếu tố kích ứng, hoàn toàn không truyền nhiễm giữa người với người. Tuy nhiên, bệnh có thể lan rộng trên cơ thể và tái phát nhiều lần nếu không chăm sóc đúng cách. Việc duy trì dưỡng ẩm, tránh tác nhân kích ứng và điều trị theo hướng dẫn bác sĩ sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả và bảo vệ làn da khỏe mạnh lâu dài.