Cách phòng chống nhồi máu cơ tim hiệu quả

Nhồi máu cơ tim có thể xảy ra đột ngột và gây ra hậu quả nghiêm trọng ngay trong lần đầu tiên, bao gồm tàn tật vĩnh viễn hoặc thậm chí tử vong. Chính vì mức độ nguy hiểm này, việc chủ động dự phòng đóng vai trò cực kỳ quan trọng.

Các cách phòng chống nhồi máu cơ tim

Quá trình phòng ngừa nhồi máu cơ tim nên bắt đầu từ việc đánh giá các yếu tố nguy cơ của mỗi cá nhân, sau đó xây dựng kế hoạch kiểm soát và duy trì những yếu tố này ở mức thấp nhất, giúp bảo vệ tim mạch một cách bền vững.

Dinh dưỡng lành mạnh

Một trong những yếu tố nền tảng của phòng bệnh là dinh dưỡng lành mạnh:

• Chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá, thịt nạc, các loại hạt và dầu oliu mang lại nhiều lợi ích cho tim mạch. Những thực phẩm này không chỉ giúp giảm cholesterol xấu mà còn cung cấp chất chống oxy hóa, hỗ trợ làm sạch thành mạch.
• Ngược lại, thói quen ăn nhiều thịt đỏ, đồ ngọt, thức ăn nhanh và thực phẩm chiên rán dễ làm tăng tích tụ mảng xơ vữa trong lòng mạch. Lượng muối tiêu thụ cũng cần được hạn chế, không vượt quá một thìa cà phê mỗi ngày để tránh nguy cơ tăng huyết áp.

Vận động mỗi ngày

Song song với dinh dưỡng, hoạt động thể lực đều đặn mỗi ngày 30 - 45 phút sẽ giúp cải thiện tuần hoàn, giảm huyết áp và giảm mỡ máu. Những bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, đạp xe, yoga hoặc thiền đều rất phù hợp cho mọi lứa tuổi. Khi cơ thể vận động, tim và mạch máu hoạt động hiệu quả hơn, từ đó giảm nguy cơ hình thành cục máu đông.

Duy trì cân nặng hợp lý

Việc duy trì cân nặng hợp lý cũng vô cùng quan trọng. Tình trạng thừa cân – béo phì khiến tim phải làm việc quá sức và làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạch vành. Chỉ cần giảm 5 - 10% trọng lượng cơ thể đã giúp cải thiện đáng kể huyết áp, đường huyết và chỉ số mỡ máu.

Bỏ thuốc lá, rượu bia

Ngoài ra, người có thói quen hút thuốc cần ngừng hoàn toàn, vì khói thuốc chứa nhiều chất gây hại làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu. Đồng thời, hạn chế rượu bia sẽ giúp giảm nguy cơ tăng huyết áp và suy tim.

Theo dõi sức khoẻ định kỳ

Ba yếu tố quan trọng khác không thể bỏ qua là kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu. Đây là ba yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến xơ vữa động mạch và nhồi máu cơ tim, đặc biệt ở người mắc đái tháo đường. Việc theo dõi định kỳ và tuân thủ điều trị giúp hạn chế tối đa biến chứng.

Kiểm soát căng thẳng

Cuối cùng, quản lý căng thẳng đóng vai trò thiết yếu. Stress kéo dài có thể làm tăng huyết áp, phá hủy thành mạch và ảnh hưởng đến sức khỏe toàn diện. Một lối sống cân bằng, ngủ đủ giấc, tập thiền, yoga hoặc dành thời gian du lịch, thư giãn cùng gia đình sẽ giúp tinh thần thoải mái và bảo vệ trái tim tốt hơn.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh nhồi máu cơ tim

Bên cạnh yếu tố di truyền, nguy cơ mắc nhồi máu cơ tim còn chịu ảnh hưởng từ rất nhiều yếu tố khác trong lối sống, sức khỏe và môi trường của mỗi người.

Tuổi tác

Tuổi tác là một trong những yếu tố nguy cơ không thể tránh khỏi. Khi tuổi càng cao, quá trình lão hóa diễn ra mạnh mẽ, thành mạch máu dễ bị tổn thương và tích tụ mảng xơ vữa, từ đó nguy cơ nhồi máu cơ tim tăng lên đáng kể.

Giới tính

Giới tính cũng có vai trò nhất định. Thống kê cho thấy nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nữ giới, đặc biệt trong giai đoạn trung niên. Tuy nhiên, sau mãn kinh, nguy cơ của nữ giới tăng lên do sự suy giảm hormone estrogen, chất có khả năng bảo vệ mạch máu.

Hút thuốc lá

Hút thuốc lá là một trong những yếu tố nguy hiểm nhất. Các chất độc trong khói thuốc làm tổn thương nội mạc mạch máu, gây co thắt động mạch, tăng huyết áp và thúc đẩy sự hình thành mảng xơ vữa. Người hút thuốc có nguy cơ nhồi máu cơ tim cao hơn nhiều lần so với người không hút.

Béo phì

Béo phì và lười vận động là hai yếu tố nguy cơ phổ biến trong xã hội hiện đại. Thừa cân không chỉ gây tăng huyết áp mà còn làm tăng nồng độ cholesterol xấu và giảm khả năng kiểm soát đường huyết, dẫn đến đái tháo đường – một bệnh lý liên quan chặt chẽ với nhồi máu cơ tim. Lối sống ít vận động khiến tim kém linh hoạt và làm nặng thêm các yếu tố nguy cơ khác.

Cao huyết áp

Cao huyết áp và cholesterol máu cao là hai yếu tố gần như “song hành” trong tiến trình gây xơ vữa động mạch. Huyết áp cao làm tăng lực tác động lên thành mạch, gây tổn thương lớp nội mạc, trong khi cholesterol cao thúc đẩy sự tích tụ của mảng xơ vữa, làm hẹp lòng mạch và hạn chế lưu lượng máu đến tim.

Đái tháo đường

Đái tháo đường cũng là yếu tố nguy cơ rất lớn, vì lượng đường trong máu cao lâu dài làm cứng thành mạch, thúc đẩy viêm và tăng khả năng hình thành cục máu đông.

Stress

Không thể bỏ qua stress, một yếu tố âm thầm nhưng ảnh hưởng mạnh mẽ đến tim mạch. Căng thẳng kéo dài làm tăng nhịp tim, tăng huyết áp và gây co thắt động mạch, khiến tim dễ rơi vào tình trạng thiếu máu.

Rượu bia

Cuối cùng, rượu bia nếu sử dụng quá mức có thể làm tăng cholesterol máu, tăng huyết áp và thúc đẩy quá trình xơ cứng động mạch, từ đó làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim.

Những biến chứng của nhồi máu cơ tim đối với người bệnh

Nhồi máu cơ tim không chỉ là một biến cố tim mạch nguy hiểm, mà còn có thể để lại nhiều biến chứng lâu dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Khi dòng máu nuôi tim bị gián đoạn, tế bào cơ tim sẽ tổn thương hoặc hoại tử. Tùy vào mức độ nặng nhẹ và thời gian can thiệp, người bệnh có thể đối mặt với nhiều hậu quả nghiêm trọng sau đây:

Suy tim

Suy tim là một trong những biến chứng phổ biến nhất sau nhồi máu cơ tim. Khi một phần cơ tim bị chết đi, khả năng co bóp và bơm máu của tim bị suy giảm đáng kể. Tâm thất có thể không bơm đủ máu để nuôi cơ thể hoặc không giãn nở hiệu quả để nhận máu trở lại. Tình trạng này khiến người bệnh mệt mỏi, khó thở, phù chân và giảm khả năng vận động, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày.

Rối loạn nhịp tim

Tổn thương cơ tim có thể làm gián đoạn hệ thống dẫn truyền điện trong tim, dẫn đến các rối loạn nhịp như ngoại tâm thu, nhịp nhanh thất hoặc rung thất. Đây là những rối loạn nguy hiểm vì chúng làm giảm hiệu quả bơm máu, có thể gây choáng, suy tim cấp hoặc đột tử nếu không được xử trí kịp thời.

Ứ huyết phổi và tăng áp tĩnh mạch phổi

Khi chức năng bơm máu của thất trái suy yếu, máu bị ứ lại trong phổi, gây ra tình trạng khó thở, thở khò khè, mệt mỏi nặng. Đây không phải là bệnh suy tĩnh mạch mạn tính ở chân, mà là biến chứng tim mạch nghiêm trọng do suy tim trái. Nếu không xử lý đúng cách, ứ huyết phổi có thể tiến triển thành phù phổi cấp, một tình trạng đe dọa tính mạng.

Viêm màng ngoài tim

Một số người bệnh có thể gặp tình trạng viêm màng bao quanh tim, gây đau ngực, sốt nhẹ, mệt mỏi và đôi khi nghe thấy tiếng “cọ màng tim” đặc trưng khi khám. Viêm màng ngoài tim sau nhồi máu cơ tim, còn gọi là hội chứng Dressler, có thể xuất hiện vài tuần sau biến cố.

Thuyên tắc mạch máu

Nhồi máu cơ tim làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông trong buồng tim hoặc trong mạch máu. Những cục máu đông này có thể di chuyển đến các cơ quan khác, gây tắc nghẽn mạch máu não (dẫn đến đột quỵ), mạch phổi (gây thuyên tắc phổi) hoặc thậm chí tái gây nhồi máu cơ tim. Biểu hiện có thể bao gồm đau, sưng, tê bì hoặc tím ở vùng bị ảnh hưởng.

Hy vọng qua nội dung bài viết bạn đã có thêm thông tin cách phòng chống nhồi máu cơ tim. Nhồi máu cơ tim hoàn toàn có thể được phòng ngừa nếu mỗi người chủ động thay đổi lối sống và kiểm soát các yếu tố nguy cơ từ sớm. Từ chế độ ăn uống lành mạnh, tập luyện đều đặn, bỏ thuốc lá cho đến theo dõi huyết áp, đường huyết và mỡ máu định kỳ, tất cả đều góp phần xây dựng một trái tim khỏe mạnh hơn mỗi ngày.