Chụp MRI có phải nhịn ăn không? Những lưu ý quan trọng cần biết

Trước khi đi chụp cộng hưởng từ, nhiều người cảm thấy lo lắng vì không rõ mình cần chuẩn bị những gì. Có người được dặn phải nhịn ăn từ sáng sớm, trong khi người khác lại được hướng dẫn sinh hoạt bình thường. Sự khác biệt này khiến không ít người băn khoăn, thậm chí sợ làm sai sẽ ảnh hưởng đến kết quả chẩn đoán. Thực tế, việc ăn hay không ăn trước khi chụp phụ thuộc vào nhiều yếu tố chuyên môn. Hiểu rõ lý do của từng chỉ định sẽ giúp người bệnh chuẩn bị đúng cách, tránh phải hoãn lịch hoặc chụp lại không cần thiết.

Chụp MRI có phải nhịn ăn không? 

Theo chuyên gia, không phải mọi trường hợp chụp MRI đều cần nhịn ăn. Phần lớn người bệnh có thể ăn uống bình thường trước khi thực hiện chụp cộng hưởng từ, đặc biệt khi chụp các vùng như não, cột sống hoặc khớp và không có can thiệp thuốc.

MRI là kỹ thuật sử dụng từ trường và sóng radio để tạo hình ảnh bên trong cơ thể, không tác động trực tiếp đến hệ tiêu hóa. Vì vậy, trong nhiều tình huống, việc ăn uống trước khi chụp không làm ảnh hưởng đến độ chính xác của hình ảnh. Tuy nhiên, trong một số trường hợp cụ thể, bác sĩ vẫn yêu cầu người bệnh nhịn ăn nhằm giảm nguy cơ khó chịu hoặc đảm bảo an toàn khi có sử dụng thuốc hỗ trợ.

Điều quan trọng là người bệnh không nên áp dụng một quy tắc chung cho tất cả các lần chụp MRI. Việc có cần nhịn ăn hay không luôn dựa trên vùng chụp, phương pháp thực hiện và tình trạng sức khỏe cá nhân.

Khi nào người bệnh cần nhịn ăn trước khi chụp MRI?

Mặc dù đa số trường hợp không bắt buộc phải nhịn ăn, vẫn có những tình huống bác sĩ sẽ yêu cầu người bệnh tạm thời không ăn uống trong một khoảng thời gian nhất định. Mục đích của việc này là đảm bảo an toàn và hạn chế các phản ứng không mong muốn trong quá trình chụp.

Một trong những trường hợp thường gặp là khi chụp MRI có sử dụng thuốc đối quang từ. Thuốc này giúp làm rõ hình ảnh mạch máu và mô mềm, nhưng ở một số người có thể gây cảm giác buồn nôn nhẹ. Việc nhịn ăn trước khi tiêm thuốc giúp giảm nguy cơ nôn ói, đặc biệt với những người có cơ địa nhạy cảm.

Ngoài ra, khi chụp MRI vùng bụng như gan, mật, tụy hoặc đường tiêu hóa, việc nhịn ăn giúp hạn chế chuyển động của dạ dày và ruột. Nhờ đó, hình ảnh thu được rõ nét hơn, tránh nhiễu do hoạt động tiêu hóa. Trong những trường hợp có yêu cầu nhịn ăn trước khi chụp MRI (nhất là khi dùng thuốc đối quang), thời gian nhịn ăn thường được chỉ định theo hướng dẫn của cơ sở chụp MRI, có thể khoảng vài giờ trước thủ thuật.

Theo chuyên gia, thuốc đối quang từ được sử dụng trong một số chỉ định nhằm tăng độ tương phản hình ảnh. Mặc dù được đánh giá là an toàn với đa số người bệnh, thuốc vẫn có thể gây cảm giác khó chịu nhẹ ở một số trường hợp. Khi dạ dày trống, nguy cơ buồn nôn hoặc trào ngược sẽ giảm, giúp quá trình chụp diễn ra thuận lợi hơn. Đây là lý do bác sĩ thường yêu cầu nhịn ăn trước khi chụp có tiêm thuốc.

Trường hợp nào không cần nhịn ăn khi chụp MRI?

Trong thực tế lâm sàng, đa số các ca chụp MRI không yêu cầu người bệnh phải nhịn ăn trước khi thực hiện. Người bệnh có thể duy trì chế độ ăn uống sinh hoạt hằng ngày nếu không có hướng dẫn đặc biệt từ bác sĩ hoặc cơ sở y tế. Điều này thường áp dụng cho các trường hợp chụp MRI nhằm khảo sát cấu trúc giải phẫu cơ bản và không sử dụng thuốc hỗ trợ.

Những chỉ định phổ biến không cần nhịn ăn bao gồm chụp MRI não, chụp cột sống cổ, cột sống ngực, cột sống thắt lưng, cũng như chụp các khớp như khớp gối, khớp vai, cổ tay hoặc cổ chân khi không có chỉ định tiêm thuốc đối quang từ. Trong các tình huống này, thức ăn trong dạ dày không ảnh hưởng đến vùng chụp và cũng không làm giảm chất lượng hình ảnh thu được.

Việc được ăn uống bình thường trước khi chụp giúp người bệnh giữ được trạng thái thể lực ổn định, hạn chế cảm giác mệt mỏi, choáng váng hoặc tụt huyết áp khi phải nằm yên trong máy MRI trong thời gian tương đối dài. Điều này đặc biệt có lợi đối với người cao tuổi, người có bệnh nền như tiểu đường, huyết áp thấp hoặc những người dễ bị hạ đường huyết khi nhịn ăn.

Tuy không cần nhịn ăn, người bệnh vẫn nên chú ý lựa chọn bữa ăn phù hợp. Việc ăn quá no ngay trước khi chụp có thể gây cảm giác đầy bụng, khó chịu khi nằm ngửa lâu. Ngoài ra, các loại đồ uống có cồn, cà phê đậm hoặc thức ăn nhiều dầu mỡ cũng nên hạn chế, vì có thể khiến cơ thể khó chịu hoặc khó thư giãn trong quá trình chụp. Ăn nhẹ, dễ tiêu sẽ giúp người bệnh cảm thấy thoải mái hơn và hợp tác tốt hơn khi thực hiện MRI.

Những lưu ý quan trọng về ăn uống trước khi chụp MRI

Việc chuẩn bị đúng cách trước khi chụp MRI không chỉ giúp hình ảnh đạt chất lượng tốt mà còn giúp người bệnh cảm thấy an tâm hơn. Nếu không được yêu cầu nhịn ăn, người bệnh nên ưu tiên bữa ăn nhẹ, dễ tiêu và tránh các loại thực phẩm nhiều dầu mỡ.

Trong trường hợp được dặn nhịn ăn, người bệnh vẫn có thể uống một lượng nhỏ nước lọc nếu không có chống chỉ định. Điều này giúp tránh cảm giác khát và mệt trong lúc chờ chụp. Người đang dùng thuốc điều trị bệnh mạn tính cần hỏi ý kiến bác sĩ về việc có tiếp tục uống thuốc hay không.

Đối với người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh lý đặc biệt, việc trao đổi kỹ với nhân viên y tế trước khi chụp là rất cần thiết. Tuân thủ đúng hướng dẫn giúp giảm nguy cơ phải hoãn lịch chụp hoặc thực hiện lại từ đầu.

Có nên tự ý nhịn ăn khi chưa có hướng dẫn?

Một sai lầm khá phổ biến là người bệnh tự ý nhịn ăn vì nghĩ rằng như vậy sẽ an toàn hơn. Trên thực tế, việc nhịn ăn không cần thiết có thể khiến người bệnh mệt mỏi, tụt huyết áp hoặc khó chịu trong quá trình chụp, đặc biệt khi phải nằm yên trong thời gian dài.

Ngược lại, nếu được yêu cầu nhịn ăn nhưng vẫn ăn uống bình thường, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ buồn nôn hoặc làm giảm chất lượng hình ảnh, dẫn đến phải chụp lại. Điều này vừa tốn thời gian vừa gây thêm căng thẳng.

Cách tốt nhất là người bệnh nên hỏi rõ hướng dẫn từ cơ sở y tế nơi thực hiện chụp MRI. Mỗi chỉ định đều có lý do chuyên môn cụ thể và được cá nhân hóa theo từng trường hợp.

Chụp MRI có phải nhịn ăn không phụ thuộc vào vùng chụp, việc có sử dụng thuốc hỗ trợ hay không và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Phần lớn các trường hợp không cần nhịn ăn, nhưng một số tình huống đặc biệt vẫn yêu cầu tuân thủ hướng dẫn này để đảm bảo an toàn và kết quả chính xác. Người bệnh nên trao đổi trực tiếp với nhân viên y tế trước khi chụp, tránh tự suy đoán hoặc làm theo kinh nghiệm truyền miệng. Chuẩn bị đúng cách sẽ giúp quá trình chụp diễn ra thuận lợi và mang lại giá trị chẩn đoán cao nhất.