Làm thế nào để hết táo bón ở người lớn? Tác hại và cách phòng ngừa

Táo bón là một vấn đề tiêu hóa khá phổ biến, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, trong đó người lớn thường gặp phải do thói quen sinh hoạt chưa khoa học và chế độ ăn uống thiếu cân bằng. Tình trạng này không chỉ gây khó chịu, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà nếu kéo dài còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng. 

Làm thế nào để hết táo bón ở người lớn?

Táo bón ở người lớn có thể được giảm thiểu và phòng ngừa bằng việc điều chỉnh chế độ ăn, lối sống và sử dụng biện pháp hỗ trợ y tế khi cần thiết. Dưới đây là những phương pháp hiệu quả giúp bạn khắc phục tình trạng táo bón:

Thay đổi chế độ ăn uống

Tăng lượng chất xơ

Bổ sung chất xơ trong chế độ ăn uống là biện pháp hỗ trợ hết táo bón. Chất xơ giúp làm mềm phân, kích thích nhu động ruột và cải thiện chức năng tiêu hóa. Người bị táo bón nên bổ sung rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên cám, các loại đậu trong bữa ăn hàng ngày. Một số thực phẩm có tác dụng nhuận tràng tự nhiên như đu đủ, chuối, khoai lang, hạt lanh cũng hỗ trợ cải thiện tình trạng táo bón.

Uống đủ nước

Người lớn nên uống khoảng 2 - 2,5 lít nước/ngày, ưu tiên nước ấm, nước ép trái cây, nước gừng mật ong để kích thích tiêu hóa. Cần hạn chế rượu, cà phê, trà đặc vì những loại này có thể gây mất nước, làm phân cứng và khó đào thải.

Tăng cường vận động

Các hoạt động như đi bộ, yoga, bơi lội, gập bụng nhẹ giúp kích thích hoạt động của ruột, hỗ trợ quá trình tiêu hóa và đào thải phân. Duy trì ít nhất 30 phút vận động mỗi ngày sẽ giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh và giảm táo bón hiệu quả.

Sử dụng thuốc nhuận tràng khi cần thiết

Trong trường hợp táo bón kéo dài, thuốc nhuận tràng có thể hỗ trợ đại tiện dễ dàng hơn. Ví dụ, các thuốc nhuận tràng thẩm thấu như lactulose, macrogol giúp giữ nước trong ruột, làm mềm phân. Tuy nhiên, thuốc chỉ nên sử dụng trong thời gian ngắn và dưới sự hướng dẫn của bác sĩ, vì lạm dụng có thể làm ruột mất khả năng co bóp tự nhiên.

Men vi sinh và thực phẩm chức năng

Men vi sinh (probiotics) giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, cải thiện tiêu hóa và giảm táo bón một cách tự nhiên. Các thực phẩm giàu lợi khuẩn như sữa chua, kim chi, dưa cải muối, kefir là lựa chọn phù hợp để hỗ trợ tiêu hóa và phòng ngừa táo bón.

Hậu quả của táo bón kéo dài ở người lớn

Táo bón kéo dài không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt hàng ngày mà còn có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tổng thể.

• Cảm giác khó chịu, chướng bụng, mệt mỏi: Người bị táo bón thường xuyên cảm thấy đầy bụng, khó tiêu, chướng hơi, gây phiền toái và ảnh hưởng đến tâm trạng. Tình trạng khó chịu kéo dài có thể tăng căng thẳng và lo âu.
• Nguy cơ tổn thương hậu môn và bệnh trĩ: Khi phân khô cứng, việc rặn mạnh để đại tiện làm tăng nguy cơ nứt kẽ hậu môn, đau rát, chảy máu, đồng thời áp lực liên tục có thể dẫn đến bệnh trĩ hoặc sa trực tràng.
• Tắc ruột và viêm túi thừa: Táo bón kéo dài có thể gây tắc ruột do phân tích tụ lâu trong đại tràng. Áp lực trong ruột già tăng cao còn có thể dẫn đến viêm túi thừa đại tràng.
• Giảm hấp thu dinh dưỡng: Phân ứ lâu trong đường ruột làm giảm khả năng hấp thụ vitamin và khoáng chất cần thiết, gây thiếu hụt dinh dưỡng.
• Tích tụ độc tố trong cơ thể: Khi phân không được đào thải kịp thời, các chất độc có thể tái hấp thu vào máu, gây ra các triệu chứng như mệt mỏi, nổi mụn, da sạm.
• Nguy cơ ung thư đại trực tràng: Một trong những hậu quả nghiêm trọng nhất của táo bón kéo dài là tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng. Nhiều nghiên cứu cho thấy những người mắc táo bón mạn tính có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao hơn so với người có hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

Phòng ngừa táo bón ở người lớn

Táo bón ở người lớn thường xuất phát từ chế độ ăn uống thiếu cân bằng, ít vận động, căng thẳng kéo dài hoặc một số bệnh lý tiêu hóa. Để phòng tránh tình trạng này, bạn nên thực hiện các biện pháp sau:

Uống đủ nước mỗi ngày

Đảm bảo uống khoảng 2 lít nước mỗi ngày để giúp làm mềm phân và hỗ trợ tiêu hóa.

Chế độ ăn giàu chất xơ

Tăng cường rau xanh, trái cây tươi, các loại ngũ cốc nguyên hạt và các thực phẩm giàu chất xơ khác. Hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống có ga, rượu bia và thuốc lá.

Vận động đều đặn

Tập thể dục hoặc vận động ít nhất 3 giờ mỗi tuần giúp tăng cường nhu động ruột, giảm nguy cơ táo bón.

Quản lý stress và tâm lý

Tránh căng thẳng, stress hoặc trầm cảm kéo dài, vì các yếu tố này có thể ảnh hưởng đến hoạt động của hệ tiêu hóa.

Thói quen đi đại tiện hợp lý

Không ngồi bồn cầu quá lâu và tránh rặn khi đi đại tiện. Bạn nên tập thói quen đi vệ sinh vào một khung giờ cố định hàng ngày để duy trì nhu động ruột đều đặn.

Khám sức khỏe định kỳ

Người lớn nên đi khám định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý có thể gây táo bón như trĩ, nứt kẽ hậu môn, tắc nghẽn đường tiêu hóa, các vấn đề về trực tràng hoặc rối loạn tuyến giáp.

Bài viết đến đây đã kết thúc, hy vọng người đọc đã nắm được những thông tin hữu ích để giải đáp thắc mắc làm thế nào để hết táo bón ở người lớn. Trong nhiều trường hợp, táo bón có thể được cải thiện nhờ điều chỉnh chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài, bạn nên đến cơ sở y tế để bác sĩ thăm khám, xác định nguyên nhân và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp, nhằm tránh các biến chứng ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.