Phân độ suy tim​ theo NYHA và một số lưu ý cho người bệnh

Suy tim là một trong những bệnh lý tim mạch mạn tính phổ biến, có thể tiến triển âm thầm nhưng để lại nhiều ảnh hưởng lâu dài nếu không được theo dõi và điều trị đúng cách. Trong thực hành lâm sàng, thang phân loại NYHA suy tim được sử dụng như “kim chỉ nam” để đánh giá khả năng hoạt động thể lực và mức độ giới hạn chức năng của người bệnh. 

Việc hiểu rõ từng phân độ suy tim NYHA không chỉ giúp bệnh nhân nhận biết tình trạng của mình mà còn hỗ trợ bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp đồng thời kịp thời điều chỉnh khi bệnh diễn tiến.

NYHA là gì? Phân độ suy tim theo NYHA

NYHA (New York Heart Association) là hệ thống phân loại mức độ suy tim được sử dụng rộng rãi trong thực hành lâm sàng. Thang phân loại này giúp bác sĩ xác định mức độ nghiêm trọng của bệnh dựa trên triệu chứng và khả năng gắng sức của người bệnh trong sinh hoạt hằng ngày.

Phân loại NYHA chia suy tim thành 4 cấp độ, phản ánh mức độ hạn chế hoạt động thể lực và biểu hiện triệu chứng của người bệnh.

NYHA suy tim độ 1

Ở mức độ này, người bệnh hầu như không có triệu chứng khi thực hiện các hoạt động sinh hoạt hằng ngày. Các dấu hiệu suy tim chỉ xuất hiện khi họ phải gắng sức nhiều hơn, chẳng hạn như leo cầu thang cao, tập thể dục cường độ mạnh hoặc chạy bộ. Vì vậy, độ 1 được xem là mức nhẹ nhất trong phân loại NYHA.

NYHA suy tim độ 2

Người bệnh vẫn có thể sinh hoạt bình thường nhưng khi tham gia các hoạt động thể chất nhẹ đến vừa như đi bộ nhanh, leo cầu thang một tầng hoặc làm việc nhà, họ bắt đầu cảm thấy mệt, hụt hơi hoặc hồi hộp. Dù vậy, các triệu chứng sẽ biến mất khi nghỉ ngơi.

NYHA suy tim độ 3

Ở giai đoạn này, chỉ cần thực hiện những hoạt động rất bình thường như đi bộ quãng ngắn, thay quần áo hoặc dọn dẹp đơn giản, người bệnh đã thấy khó thở, mệt mỏi hoặc đau tức ngực. Nghỉ ngơi sẽ giúp cải thiện triệu chứng nhưng có thể thấy khả năng vận động bị hạn chế rõ rệt.

NYHA suy tim độ 4

Đây là mức độ nặng nhất. Người bệnh có thể khó thở, mệt và khó chịu ngay cả khi đang nghỉ ngơi, không thể tham gia bất kỳ hoạt động thể lực nào. Tình trạng này đòi hỏi sự can thiệp y tế tích cực và theo dõi sát sao vì nguy cơ biến chứng rất cao.

Triệu chứng bệnh suy tim

Các triệu chứng thường gặp khi bị suy tim bao gồm:

• Khó thở: Đặc biệt khi người bệnh gắng sức, leo cầu thang, đi bộ nhanh hoặc thậm chí khi nghỉ ngơi ở giai đoạn nặng. Thậm chí, nhiều người cảm thấy hụt hơi về đêm hoặc phải ngồi dậy để thở dễ hơn.
• Mệt mỏi, giảm sức lực: Cơ thể người bệnh nhanh chóng kiệt sức khi thực hiện các hoạt động hằng ngày. Người bệnh còn có thể cảm thấy buồn ngủ hoặc thiếu năng lượng, ngay cả khi đã nghỉ ngơi đủ.
• Phù chân, mắt cá, bụng: Hiện tượng sưng phù do ứ dịch, thường bắt đầu từ bàn chân và mắt cá chân, sau đó lan lên bắp chân hoặc bụng. Phù thường rõ hơn vào cuối ngày hoặc khi đứng lâu.
• Tim đập nhanh hoặc hồi hộp: Suy tim còn khiến tim người bệnh đập mạnh, không đều, có thể đi kèm đau tức ngực. Tình trạng này thường xuất hiện khi thực hiện hoạt động gắng sức hoặc khi bệnh tiến triển nặng.
• Ho hoặc khò khè kéo dài: Tình trạng ho, khó thở, thở khò khè càng nghiêm trọng hơn về đêm. Nếu người bệnh ho khan hoặc khò khè do ứ dịch trong phổi thì đây có thể là dấu hiệu cảnh báo suy tim trái.
• Giảm khả năng gắng sức và khó khăn trong sinh hoạt: Người bệnh cảm thấy mệt mỏi khi thực hiện các hoạt động hằng ngày, khó hoàn thành việc nhà hoặc chỉ đi bộ quãng ngắn.

Triệu chứng suy tim thường xuất hiện một cách từ từ và tiến triển âm thầm. Nếu gặp bất kỳ dấu hiệu nào kể trên kéo dài hoặc không thuyên giảm, người bệnh nên thăm khám ngay với các bác sĩ chuyên khoa tim mạch để được đánh giá và điều trị kịp thời.

Một số lưu ý quan trọng cho người bệnh suy tim

Để kiểm soát bệnh suy tim hiệu quả và hạn chế biến chứng, người bệnh cần lưu ý những điểm sau:

• Theo dõi triệu chứng thường xuyên: Ghi lại các thay đổi về sức khỏe, chẳng hạn như khó thở, mệt mỏi hay phù chân, để thông báo kịp thời với bác sĩ.
• Chế độ ăn uống và sinh hoạt hợp lý: Ăn uống cân đối, hạn chế muối, duy trì cân nặng hợp lý, kết hợp tập thể dục nhẹ nhàng phù hợp với khả năng và tránh căng thẳng.
• Tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc: Uống thuốc đúng liều, đúng giờ theo chỉ định của bác sĩ và không tự ý ngưng hay thay đổi liều.
• Kiểm soát các bệnh lý kèm theo: Thực hiện chế độ ăn và dùng thuốc hợp lý theo đúng hướng dẫn của bác sĩ để kiểm soát huyết áp, tiểu đường, mỡ máu,... nhằm hỗ trợ tim hoạt động tốt hơn.
• Tái khám định kỳ: Thăm khám với bác sĩ theo lịch hẹn để đánh giá tình trạng tim, điều chỉnh thuốc và theo dõi tiến triển bệnh.

Thực hiện đầy đủ và đều đặn những lưu ý trên không chỉ giúp người bệnh cải thiện chất lượng cuộc sống mà còn giảm thiểu triệu chứng khó chịu, kiểm soát tiến triển của bệnh và hạn chế nguy cơ biến chứng nghiêm trọng. Đồng thời, việc chủ động theo dõi sức khỏe và tuân thủ hướng dẫn điều trị sẽ giúp người bệnh duy trì hoạt động hằng ngày một cách an toàn và nâng cao tinh thần lạc quan trong cuộc sống.

Hiểu rõ phân độ suy tim theo NYHA và nhận biết các triệu chứng đặc trưng là bước quan trọng giúp người bệnh chủ động chăm sóc sức khỏe, phối hợp hiệu quả với bác sĩ và kiểm soát tiến triển bệnh. Bên cạnh đó, tuân thủ chế độ ăn uống, tập luyện hợp lý, dùng thuốc đúng hướng dẫn và tái khám định kỳ sẽ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống, giảm triệu chứng đồng thời hạn chế biến chứng nguy hiểm. 

Với sự quan tâm đúng mức và theo dõi sức khỏe cẩn thận, người bệnh suy tim hoàn toàn có thể sống khỏe mạnh, duy trì hoạt động hằng ngày và nâng cao chất lượng cuộc sống.