Sốt nhiễm khuẩn là gì? Sốt nhiễm khuẩn có nguy hiểm không?

Sốt nhiễm khuẩn là một trong những nguyên nhân phổ biến gây sốt, có thể xuất phát từ nhiều loại vi khuẩn khác nhau và ảnh hưởng đến các cơ quan trong cơ thể. Việc nhận biết sớm sốt nhiễm khuẩn và có hướng xử lý đúng cách sẽ giúp hạn chế biến chứng, rút ngắn thời gian hồi phục.

Sốt nhiễm khuẩn là gì?

Sốt nhiễm khuẩn là phản ứng của cơ thể khi bị nhiễm trùng do vi khuẩn, bao gồm cả các vi khuẩn đặc biệt như Rickettsia. Khi các tác nhân này xâm nhập vào cơ thể, hệ miễn dịch sẽ phản ứng bằng cách sản xuất bạch cầu để tiêu diệt chúng. Đồng thời, cơ thể sẽ tăng nhiệt độ để ngăn ngừa sự phát triển của các tác nhân gây bệnh, dẫn đến hiện tượng sốt. Đây là một cơ chế tự vệ của cơ thể nhằm giúp chống lại nhiễm trùng.

Mặc dù sốt nhiễm khuẩn và sốt virus đều gây ra hiện tượng sốt, nhưng chúng là hai loại sốt khác nhau và cần có phương pháp điều trị riêng biệt. Dưới đây là sự khác biệt giữa sốt nhiễm khuẩn và sốt virus:

Sốt nhiễm khuẩn:

Sốt nhiễm khuẩn có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và xuất hiện quanh năm.
Các triệu chứng của sốt nhiễm khuẩn không có tính chất đặc trưng mà phụ thuộc vào loại vi khuẩn gây bệnh. Trong trường hợp nhiễm khuẩn huyết, người bệnh có thể xuất hiện sốt cao trên 38°C kèm rét run, thở nhanh, nhịp tim nhanh, rối loạn chuyển hóa hoặc rối loạn tiêu hóa.
Sốt do nhiễm khuẩn được chẩn đoán dựa trên đánh giá lâm sàng kết hợp với các xét nghiệm cận lâm sàng; việc xác định vi khuẩn gây bệnh chỉ thực hiện khi có chỉ định và điều kiện phù hợp.
Việc điều trị sốt nhiễm khuẩn phải được xác định dựa trên chẩn đoán của bác sĩ về loại vi khuẩn gây bệnh, từ đó có phương pháp điều trị thích hợp.

Sốt virus:

Sốt virus có thể xảy ra ở cả trẻ nhỏ và người lớn, thường xuất hiện theo mùa hoặc trong các đợt dịch, đặc biệt khi thời tiết thay đổi.
Các triệu chứng đi kèm với sốt virus có thể bao gồm đau đầu, mệt mỏi, đau cơ, viêm họng, ho, ngạt mũi, hắt hơi, rối loạn tiêu hóa, nôn hoặc phát ban, tùy thuộc vào loại virus gây bệnh.
Sốt virus thường gặp trong các bệnh truyền nhiễm do virus như sởi, sốt xuất huyết, rubella, thủy đậu và các bệnh nhiễm virus đường hô hấp khác.
Mặc dù sốt virus thường không quá nguy hiểm, nhưng một số bệnh virus có thể gây biến chứng nghiêm trọng, vì vậy phụ huynh cần theo dõi tình trạng sức khỏe của trẻ và tham khảo ý kiến bác sĩ khi cần thiết. Các biện pháp điều trị bao gồm dùng thuốc hạ sốt và bổ sung thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất để hỗ trợ phục hồi nhanh chóng.

Do triệu chứng ban đầu có thể tương tự nhau, khi sốt cao, kéo dài hoặc kèm dấu hiệu bất thường, người bệnh cần được thăm khám y tế để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.

Sốt nhiễm khuẩn có nguy hiểm không?

Sốt nhiễm khuẩn là biểu hiện thường gặp khi cơ thể bị nhiễm trùng do vi khuẩn. Đây là một phản ứng sinh lý bảo vệ, xảy ra khi các thành phần của vi khuẩn (như nội độc tố) kích thích hệ miễn dịch sản sinh các chất gây sốt nội sinh (endogenous pyrogens), chủ yếu là các cytokine như interleukin-1 (IL-1), interleukin-6 (IL-6) và yếu tố hoại tử u (TNF-α).

Các chất gây sốt này tác động lên vùng dưới đồi (hypothalamus) – trung tâm điều hòa thân nhiệt của não bộ, làm tăng “điểm đặt” nhiệt độ cơ thể. Kết quả là cơ thể phản ứng bằng các cơ chế sinh nhiệt như co mạch ngoại vi, run cơ và giảm thải nhiệt, dẫn đến tình trạng sốt. Mục đích của phản ứng này là ức chế sự phát triển của vi khuẩn và tăng cường hoạt động của hệ miễn dịch.

Trong đa số trường hợp, sốt ở mức độ nhẹ đến vừa có thể mang lại lợi ích cho cơ thể. Tuy nhiên, sốt nhiễm khuẩn có thể trở nên nguy hiểm nếu thân nhiệt tăng cao kéo dài hoặc nếu nguyên nhân là các nhiễm khuẩn nặng như nhiễm khuẩn huyết. Khi đó, người bệnh có thể xuất hiện sốt cao trên 38 - 39°C kèm theo các dấu hiệu toàn thân như rét run, thở nhanh, nhịp tim nhanh, rối loạn tiêu hóa, rối loạn ý thức hoặc tụt huyết áp.

Sốt cao kéo dài làm tăng nhu cầu chuyển hóa của cơ thể, dẫn đến mất nước, rối loạn điện giải và suy kiệt. Ở một số đối tượng, đặc biệt là trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền, sốt cao có thể gây co giật, lú lẫn, mê sảng và làm nặng thêm các bệnh lý tim mạch hoặc hô hấp sẵn có. Trong trường hợp nặng, sốt do nhiễm khuẩn có thể tiến triển thành sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.

Vì vậy, mặc dù sốt là một phản ứng bảo vệ tự nhiên của cơ thể, sốt nhiễm khuẩn không nên xem nhẹ, đặc biệt khi sốt cao, khó hạ, kéo dài hoặc kèm theo các dấu hiệu toàn thân nghiêm trọng. Người bệnh cần được thăm khám y tế để xác định nguyên nhân và điều trị đúng nguyên tắc nhằm hạn chế biến chứng nguy hiểm.

Nguyên nhân gây sốt do nhiễm khuẩn

Sốt nhiễm khuẩn ở người lớn xảy ra khi cơ thể bị nhiễm trùng do vi khuẩn, bao gồm cả các vi khuẩn thông thường và một số vi khuẩn đặc biệt. Các nguyên nhân thường gặp gồm:

Vi khuẩn thông thường: Nhiều loại vi khuẩn có thể gây sốt nhiễm khuẩn với biểu hiện lâm sàng đa dạng, tùy thuộc vào cơ quan bị nhiễm trùng như đường hô hấp, tiết niệu, tiêu hóa hoặc máu. Việc xác định nguyên nhân thường dựa trên đánh giá lâm sàng kết hợp với các xét nghiệm cận lâm sàng phù hợp.
Vi khuẩn Rickettsia: Rickettsia là nhóm vi khuẩn nội bào bắt buộc, thường lây truyền sang người qua côn trùng trung gian như ve, mò hoặc chấy rận. Nhiễm Rickettsia thường gây sốt cao, kéo dài, có thể kèm theo phát ban và các triệu chứng toàn thân khác.
Sốt mò: Là bệnh nhiễm khuẩn do Rickettsia tsutsugamushi gây ra, lây truyền qua ấu trùng mò. Bệnh thường khởi phát với sốt cao đột ngột, có thể kèm đau đầu, đau cơ và tổn thương da tại vị trí đốt.
Sốt phát ban thành dịch (sốt phát ban do chấy rận): Do Rickettsia prowazekii gây ra, bệnh thường khởi phát đột ngột với sốt cao, rét run, kéo dài từ 2 - 3 tuần hoặc hơn nếu không được điều trị kịp thời.
Sốt Q: Là bệnh nhiễm khuẩn do Coxiella burnetii (trước đây xếp trong nhóm Rickettsia) gây ra. Bệnh có thể gây sốt cao kéo dài trên 2 tuần, đôi khi tái phát, với mức độ nặng nhẹ khác nhau tùy từng trường hợp.

Một số triệu chứng nghiêm trọng của sốt nhiễm khuẩn

Sốt có thể là một phản ứng bảo vệ của cơ thể, nhưng nếu sốt quá cao, khó hạ hoặc kèm theo các dấu hiệu nghiêm trọng, bạn nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra và điều trị kịp thời.

Dấu hiệu nguy hiểm kèm sốt cao:

Đau đầu dữ dội;
Chóng mặt;
Cứng cổ, đau cơ;
Phát ban trên da;
Khó thở;
Buồn nôn, nôn mửa;
Mất nước, mệt lả;
Chuột rút cơ bắp;
Co giật;
Rối loạn nhận thức.

Điều trị sốt nhiễm khuẩn như thế nào?

Sốt nhiễm khuẩn có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và bất cứ thời điểm nào, vì vậy, mỗi gia đình cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh để bảo vệ sức khỏe và tăng cường đề kháng. Điều trị sốt nhiễm khuẩn cần tập trung vào điều trị nguyên nhân bằng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ, kết hợp với các biện pháp hạ sốt và chăm sóc hỗ trợ.

Dưới đây là một số cách giúp giảm nguy cơ mắc bệnh:

Xây dựng chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, bổ sung thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất để hỗ trợ hệ miễn dịch.
Giữ vệ sinh đường hô hấp (tai, mũi, họng), đặc biệt ở trẻ nhỏ.
Hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh truyền nhiễm.
Khám sức khỏe định kỳ tại cơ sở y tế uy tín để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

Khi bị sốt, cần theo dõi sát tình trạng sức khỏe và thực hiện các biện pháp hạ sốt tại nhà như:

Dùng thuốc hạ sốt theo đúng độ tuổi và liều lượng khuyến cáo.
Kiểm tra thân nhiệt thường xuyên (khoảng 30 phút/lần).
Uống nước đầy đủ để tái tạo lại lượng nước và điện giải trong cơ thể.
Mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát, lau người bằng khăn ấm để giúp hạ sốt nhanh hơn.

Để bảo vệ sức khỏe và hạn chế biến chứng nguy hiểm, việc nhận biết, chăm sóc và điều trị sốt nhiễm khuẩn đúng cách là rất quan trọng. Bên cạnh đó, tiêm vắc xin đầy đủ và duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, nâng cao sức đề kháng. Nếu có dấu hiệu nghiêm trọng, người bệnh cần được thăm khám và điều trị kịp thời để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe.

Tiêm vắc xin là biện pháp hiệu quả giúp phòng ngừa sốt nhiễm khuẩn, giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài. Trung tâm Tiêm chủng Long Châu là địa chỉ uy tín cung cấp đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh cho trẻ em và người lớn. Với nguồn vắc xin chất lượng, nhập khẩu chính hãng, hệ thống bảo quản đạt chuẩn GSP và đội ngũ nhân viên y tế tận tâm, Long Châu đảm bảo an toàn, hiệu quả khi tiêm chủng. Đặt lịch hẹn ngay hôm nay qua hotline miễn phí 18006928 để được tư vấn và chăm sóc tốt nhất.